فراتحلیل نقش کسب‌وکارهای خرد در توانمندسازی زنان روستایی

محمدی, یاسر; عواطفی اکمل, فرشته

doi:10.61882/serd.14.52.3

فراتحلیل نقش کسب‌وکارهای خرد در توانمندسازی زنان روستایی

نویسندگان

یاسر محمدی

فرشته عواطفی اکمل

گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

10.61882/serd.14.52.3

چکیده

هدف: طی دهه‌های اخیر موضوع توانمندسازی زنان روستایی مورد توجه بسیاری از برنامه‌ریزان روستایی قرارگرفته است. یکی از عواملی که بر توانمندسازی زنان روستایی مؤثر هست ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای خرد است. پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی انجام شد.

روش پژوهش: پژوهش حاضر از روش فراتحلیل بعنوان یک روش آماری و نظام‌مند برای ترکیب یافته‌های پژوهش‌های دیگر در زمینه مورد مطالعه بهره برده است. جامعه آماری این پژوهش، پژوهش‌های در دسترس مرتبط با رابطه کسب‌وکار با توانمندسازی زنان روستایی منتشر شده در پایگاههای علمی (Sid، Ensani، Noormags، Magiran، Scienc direct، Google Scholar، Scopus) طی سال‌های 2000 تا 2024 بود. در مجموع، 720 مطالعه در این موضوع به‌دست‌آمد که 30 مورد از آن‌ها بر اساس معیارهای ورود و خروج، شرایط ورود به فرا تحلیل را داشتند و با استفاده از نرم‌افزار CMA2 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در این پژوهش با توجه به نتایج بررسی ناهمگنی از طریق شاخص Q و مجذور I مدل اثرات تصادفی انتخاب گردید. همچنین، برای ترسیم شبکه موضوع پژوهش و دستیابی به واژگان پرتکرار در این حوزه، از نرم‌افزار VOSviewer استفاده شد. بنابراین، کلیدواژه‌های تحقیق در پایگاه‌های خارجی جستجو و داده‌های مقالات انتخابی در فایل CSV ذخیره و به VOSviewer وارد شدند. برای منابع داخلی نیز، جستجو به‌طور جداگانه انجام و مقالات واجد شرایط انتخاب و اطلاعات آنها به‌صورت دستی وارد نرم‌افزار گردید. سپس شاخص‌های علم‌سنجی با این نرم‌افزار تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج ترسیم شبکه موضوعی پژوهش به‌وسیله نرم‌افزار VOSviewer بیانگر وجود هم رویدادی بین توانمندسازی زنان روستایی با موضوعاتی مانند کارآفرینی، اعتبارات خرد و درآمد بود. بر اساس نتایج آزمون همبستگی بگ و مزدار، مطالعات واردشده از تقارن نسبی برخوردار بودند و عدم سوگیری پژوهش حاضر مورد تائید قرار گرفت. بر اساس نتایج، میزان اندازه اثر ترکیبی 0/453 به دست آمد که این اندازه اثر بر اساس معیار کوهن، بیانگر میزان متوسط تأثیرگذاری ایجاد کسب‌و‌کارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی است.

نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه بیانگر تأثیر معنی‌دار ایجاد و توسعه کسب‌و‌کارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی است. بنابراین توجه به کسب‌وکار زنان روستایی یکی از عوامل موثر بر تقویت توانمندی آنان است که مستلزم سیستم‌های حمایتی است.

کلیدواژه‌ها

اشتغال

اعتبارات خرد

توانمند سازی زنان روستایی

فراتحلیل

کارآفرینی

کسب‌وکار خرد

20.1001.1.23222131.1404.14.52.4.4

عنوان مقاله English

Meta-Analysis of the Role of Microenterprises in Empowering Rural Women

نویسندگان English

Yaser Mohammadi

Freshteh avatefi Akmal

Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran

چکیده English

Objective: In recent decades, the issue of empowering rural women has attracted significant attention from rural development planners. One of the factors that plays a crucial role in this process is the establishment and expansion of microenterprises. The present study was conducted with the aim of examining the impact of creating and developing microenterprises on the empowerment of rural women.

Methods: This study employed meta-analysis as a statistical and systematic method for synthesizing the findings of previous research in the field under investigation. The statistical population consisted of accessible studies addressing the relationship between microenterprises and rural women’s empowerment, published in scientific databases (Sid, Ensani, Noormags, Magiran, ScienceDirect, Google Scholar, and Scopus) during the years 2000–2024. In total, 720 studies were identified, of which 30 met the inclusion and exclusion criteria and were analyzed using CMA2 software. Based on the results of heterogeneity tests (Q index and I² statistic), a random-effects model was selected. Furthermore, to map the research network and identify frequently occurring concepts in this domain, VOSviewer software was used. For this purpose, research keywords were searched in international databases, and the extracted data from selected articles were stored in CSV format and imported into VOSviewer. Domestic sources were searched separately, and the relevant articles were manually entered into the software. Subsequently, scientometric indicators were analyzed using this tool.

Results: The results of the thematic network analysis using VOSviewer revealed co-occurrence between rural women’s empowerment and topics such as entrepreneurship, microcredit, and income. According to Begg and Mazumdar’s correlation test, the included studies demonstrated relative symmetry, confirming the absence of publication bias in the present research. The combined effect size was calculated at 0.453, which, based on Cohen’s criteria, indicates a moderate impact of microenterprise development on the empowerment of rural women.

Conclusions: The findings of this study demonstrate that the establishment and expansion of microenterprises have a significant and positive effect on the empowerment of rural women. Therefore, strengthening rural women’s businesses can serve as a key driver of empowerment, a process that requires supportive systems and institutional backing.

کلیدواژه‌ها English

Employment

Microcredit

Rural Women’s Empowerment

Meta-analysis

Entrepreneurship

Microenterprise

Abolfathzadeh, Z. Yousefi, A. & Mozaffar Amini, A. (2016). Evaluation of Factors Affecting Rural Women Empowerment in Isfahan County. Women Studies, 7(15), 1-27. (In Persian)

ابوالفتح‌زاده، زهرا؛ یوسفی، علی و مظفر امینی، امیر (1395). ارزیابی عوامل مؤثر در توان‌مندسازی زنان روستایی شهرستان اصفهان. پژوهش‌نامه زنان، 7(15)، 1-27.

Ahenkan, A. and Boon, E. (2011). Non-timber Forest Products Farming and Empowerment of Rural Women in Ghana. Environment, Development and Sustainability 13.5. 863-878.

تاراسی، زهرا؛ کریم‌زاده، حسین و آقایاری هیر، محسن (1398). بررسی عوامل و محرک‌های مؤثر بر توانمندسازی زنان روستایی (مورد مطالعه: شهرستان زنجان). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 19(54)، 237-257.

Chen, Z. & Barcus, H. R. (2024). The Rise of Home-returning Women's Entrepreneurship in China's Rural Development: Producing the Enterprising Self Through Empowerment, Cooperation, and Networking. Journal of Rural Studies, 105, 103156.

Akhter, J. & Cheng, K. (2020). Sustainable Empowerment Initiatives Among Rural Women Through Microcredit Borrowings in Bangladesh. Sustainability, 12(6), 2275.

خادمی، عاطفه و صادقی فسایی، سهیلا (1395). فراتحلیل 4 دهه پژوهش در حوزه مشارکت زنان. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(2)، 34-70.

Akter, A. Hossain, M. I. Reaz, M. Bagum, T. Tabash, M. & Mahbub, A. (2020). Impact of Demographics, Social Capital and Participation in Income Generating Activities (IGAs) on Economic Empowerment of Rural Women in Bangladesh. Test Engineering and Management, 1911-1924.

خسروی‌پور، بهمن و سواری ممبنی، آمنه (1397). توانمندسازی و اشتغال زنان روستایی در بخش کشاورزی و تأثیر آن بر امنیت غذایی. در همایش تولید ملی و اشتغال پایدار: چالش‌ها و راهکارها (بروجرد).

Anabestani A.A. Sadeghloo, T. Moradi K. (2018). Analysis of the Role of Entrepreneurial Project Management in Empowering Rural Women, Case: Members of the Agricultural :union: System in Mahallat County. Space Economics and Rural Development. 7 (23), 203-219. (In Persian)

سعدی، حشمت‌اله؛ جلیلیان، سارا و یعقوبی‌فرانی، احمد (1393). تأثیر کسب و کارهای خانگی بر توانمندی اجتماعی زنان روستایی. فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، 5(19)، 85-107.

Anderson, C. L. Reynolds, T. W. Biscaye, P. Patwardhan, V. & Schmidt, C. (2021). Economic Benefits of Empowering Women in Agriculture: Assumptions and Evidence. The Journal of Development Studies, 57(2), 193-208.

سعدی، حشمت‌اله؛ شعبان علی فمی، حسین و لطیفی، سمیه (1397). سنجش میزان توانمندی اقتصادی و اجتماعی زنان قالیباف روستایی و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی استان همدان). زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 10(2)، 126-107.

Arabkhani, A. Seyed Mirzaei, S.M. Kaldi, A. (2019). Empowerment Analysis of Rural Women in the Production of Handicraft Products, Studied in Ashgabat Sub-district of Neishabour County. Islamic Art, 15 (36), 369-393. (In Persian)

سعیدی، معصومه؛ چهارسوقی، امین؛ مومنی هلالی، هادی؛ نوروزی، علیرضا و واحدی، مرجان (1397). بررسی نقش صندوق اعتبارات خرد بر توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی (مورد پژوهشی: شهرستان چرداول، استان ایلام). مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 15(4)، 149-175.

Aruna, M. & Jyothirmayi, M. R. (2011). The Role of Microfinance in Women Empowerment: A Study on the SHG Bank Linkage Program in Hyderabad (Andhra Pradesh). Indian Journal of Commerce & Management Studies, ISSN, 2229, 5674.

صیده، طیبه؛ اشراقی سامانی، رویا و پورسعید، علیرضا (1396). تحلیل نقش توانمندی شغلی بر خوداتکایی زنان روستایی شهرستان ایلام. پژوهش‌های روستایی، 8(3)، 554-571.

Banik, R. & Bai, C. A. (2018). Women Empowerment Through Entrepreneurship with Special Reference to Vendors in Agartala. International Journal of Research in Social Sciences, 8(1), 712-719.

عربخانی، اسداله؛ سیدمیرزایی، سیدمحمد و کلدی، علیرضا (1398). تحلیل توانمندسازی زنان روستایی در تولید مصنوعات صنایع دستی (مورد مطالعه: دهستان عشق آباد شهرستان نیشابور). هنر اسلامی، 15(36)، 369-393.

Bennett, L. (2002), Using Empowerment and Social Inclusion for Propoor Growth: A Theory of Social Change. Working Draft of Background Paper for the Social Development Strategy Paper. Washington, DC: World Bank

عنابستانی، علی‌اکبر؛ صادقلو، طاهره و مرادی، کبریا (1397). تحلیل نقش مدیریت پروژه‌های کارآفرینانه در توانمندسازی زنان روستایی (مورد: اعضای نظام صنفی کشاورزی شهرستان محلات). اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 7(23)، 203-219.

Booz & Company (2012). Empowering the Third Billion: Women and the World of Work in 2012. Coalition for Adolescent Girls.

فراشی، مرضیه؛ رحیمیان، مهدی و غلامرضایی، سعید (1396). اعتبارات خرد: توانمندی یا ناتوانمندی اجتماعی زنان روستایی (مورد مطالعه: شهرستان نهاوند). علوم ترویج و آموزش کشاورزی، 13(2)، 189-204.

Bose, M. L. Ahmad, A. & Hossain, M. (2009). The Role of Gender in Economic Activities with Special Reference to Women’s Participation and Empowerment in Rural Bangladesh. Gender, Technology and Development, 13(1), 69-102.

قاسمی، یارمحمد؛ عزیزی، زهرا و مهدی‌زاده، حسین (1398). چگونگی درک زنان روستایی از توانمندی خود. توسعه اجتماعی، 14(4)، 1-30.

قربانی، مهدی؛ حاج علیزاده، احمد و حیدروند، مسعود (1398). تأثیر ابعاد توانمندسازی و نقش میانجیگری خودکارآمدی بر تمایل به راه‌اندازی کسب‌وکار پایدار روستایی. پژوهش‌های روستایی، 10(3)، 438-451.

Cheston, S. & Kuhn, L. (2002). Empowering Women Through Microfinance. Draft, Opportunity International, 64.

قلی‌پور آرین و رحیمیان، اشرف (1390). رابطه عوامل اقتصادی، فرهنگی و آموزشی با توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. رفاه اجتماعی، 11(40)، 29-62.

Choudhry, A. N. Mutalib, R. A. & Ismail, N. S. A. (2019). Socio-cultural Factors Affecting Women Economic Empowerment in Pakistan: A Situation Analysis. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 9(5), 90-102.

قنبری، یوسف و انصاری، رحیمه (1394). شناسایی و تبیین عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر توانمندسازی زنان روستایی (مطالعه موردی: شهرستان رستم). پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، 4(11)، 1-10.

Deo, M. Kalisa, F. & Theogene, H. (2016). The Contribution of Women Entrepreneurship in Family Socio-Economic Development in Rural Areas, Rwanda. International Journal of Innovation, Management and Technology, 7(6), 256.Development, Community Development Journal, 36, 290-300.

کرد، باقر و آبتین، عبدالعزیز (1392). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی روستایی در استان سیستان و بلوچستان (با تمرکز بر توسعه مراکز رشد روستایی، توسعه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات و توانمندسازی زنان روستایی). جغرافیا و توسعه، 11(32)، 1-14.

Diiro, G. M. Seymour, G. Kassie, M. Muricho, G & Muriithi, B. W (2018). Women’s Empowerment in Agriculture and Agricultural Productivity: Evidence from Rural Maize Farmer Households in Western Kenya, Plos One, Volume 13, Issue 5, 1- 27.

کرمانی، مهدی (1395). توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. تهران: شهر.

Dutt, A. Grabe, S. & Castro, M. (2016). Exploring Links Between Women's Business Ownership and Empowerment Among Maasai Women in Tanzania. Analyses of Social Issues and Public Policy, 16(1), 363-386.

کیانی سلمی، صدیقه و عباسیان، سعید (1399). تحلیل پیامدهای توسعه گردشگری بر توانمندسازی مناطق روستایی (مورد مطالعه: روستاهای بخش مرکزی نطنز). نشریه علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی، 24(71)، 367-339.

Farashi, M. Rahimian, M. Gholamrezaei, S. (2017). Micro Credits, Empowerment or Social Disability of Rural Women: A Case Study of Nahavand County. Agricultural Extension and Education Sciences, 13 (2), 189-204. (In Persian)

گلکارفرد، مرجان و رضایی مقدم، کورش (1398). رابطه کارآفرینی با ابعاد توانمندی زنان روستایی استان فارس. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 6(11)، 1-10.

Ghanbari, Y. & Ansari, R. (2015). Identification and explanation of social and economic factors affecting the empowerment of rural women (Case study: Rostam County), Rural Research and Planning, 4 (11), 10-1. (In Persian)

محمدی، یاسر؛ عواطفی، اکمل فرشته و ضمیری، آراسته مینا (1397). اثرات تأمین مالی خرد و توانمندسازی زنان روستایی در استان‌های کرمانشاه و همدان. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 7(26)، 169-188.

Ghasemi, Y. Azizi Mehdizadeh, H. (2020). How Rural Women Understand their Potential. Social Development, 14 (4), 1-30. (In Persian)

محمدی یگانه، بهروز؛ چراغی، مهدی و احمدی، کبری (1393). بررسی آثار اعتبارات خرد بر توانمندسازی اقتصادی فقرای روستایی (مطالعه موردی: دهستان غنی بیگلو، شهرستان زنجان). فصلنامه جغرافیا و توسعه، 12(35)، 233-247.

Gholipour, A. & Rahimian, A. (2011). The Relationship Between Economic, Cultural and Educational Factors and the Empowerment of the Bread-winning Women. Social Welfare, 40(6), 111-120. (In Persian)

موسوی، مرضیه و روانخواه، فاطمه (1395). واکاوی رابطه انواع نظام‌های رفاهی با توانمندسازی اقتصادی زنان. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(1)، 73-101.

Ghorbani, M. Hajalizadeh, A. & Heydarvand, M. (2019). An Evaluation of the Impacts of Empowerment and the Moderating Role of Self-Efficacy on the Desire to Establish Sustainable Rural Businesses. Journal of Rural Research, 10(3), 438-451. (In Persian)

میرزاخانی، کریم (1399). مطالعه جامعه‌شناختی راهکارهای توانمندسازی زنان روستایی و عشایر. فصلنامه علمی تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 4(45)، 1-15.

Golkar Fard, M. (2019). Relationship Between Entrepreneurship and Empowerment Dimensions of Rural Women in Fars Province. Journal of Entrepreneurship and Agriculture, 6(11), 1-10. (In Persian)

نادری مهدیی، کریم و وحدت‌مودب، هاجر (1393). توانمندسازی زنان روستایی برای مشاغل خانگی. سومین همایش ملی توسعه پایدار روستایی، همدان.

Grade, I. I. & Palakkad, K. (2020). Role Of Mongers in the Socio-Economic Empowerment of Rural Women. Editorial Board, 9(2), 116.

نجفی‌کانی، علی‌اکبر و وصال، زینب (1394). نقش مدیریت محلی در توانمندسازی زنان روستایی (مطالعه موردی: دهستان استرآباد جنوبی شهرستان گرگان). مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 10(30)، 47-56.

Gressel, C. M. Rashed, T. Maciuika, L. A. Sheshadri, S. Coley, C. Kongeseri, S. & Bhavani, R. R. (2020). Vulnerability Mapping: A Conceptual Framework Towards a Context-based Approach to Women’s Empowerment. World Development Perspectives, 20, 100245.

نیک‌نامی، مهرداد؛ بندرز، زینب و ثمری، داوود (1391). عوامل اقتصادی مؤثر بر توانمندسازی اعضای تعاونی‌های روستایی زنان استان ایلام. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 23(11)، 41-59.

Guvaju, S. & Sherpa, D. K. (2020). A Study of Impact of Microfinance on Women Empowerment in Nepal. context, 2(3).

یعقوبی‌فرانی، احمد و جلیلیان، سارا (1394). اثرات اقتصادی و اجتماعی مشاغل خانگی زنان روستایی در شهرستان اسلام‌آباد غرب. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 4(12)، 93-113.

Hazarika, B. & Goswami, K. (2016). Do Home-based Micro-Entrepreneurial Earnings Empower Rural Women? Evidence From the Handloom Sector in Assam. Asian Journal of Women's Studies, 22(3), 289-317.

Abolfathzadeh, Z. Yousefi, A. & Mozaffar Amini, A. (2016). Evaluation of Factors Affecting Rural Women Empowerment in Isfahan County. Women Studies, 7(15), 1-27. (In Persian)

Hung, A. Yoong, J. & Brown, E. (2012). Empowering Women through Financial Awareness and Education.

Ahenkan, A. and Boon, E. (2011). Non-timber Forest Products Farming and Empowerment of Rural Women in Ghana. Environment, Development and Sustainability 13.5. 863-878.

Idrees, B. Ilyas, R. & Cheema, S. N. (2012). Role of Micro Credit in Women Empowerment in Pakistan. Academic Research International, 2(2), 464

Akhter, J. & Cheng, K. (2020). Sustainable Empowerment Initiatives Among Rural Women Through Microcredit Borrowings in Bangladesh. Sustainability, 12(6), 2275.

Islam, M. B. Hossain, M. N. Islam, M. K. Nayeem, A. R. & Akter, M. N. (2020). Effect of Financial Entrepreneurship and Literacy Program on Women Empowerment: A Case Study in Khulna District. International Journal of Scientific & Technology Research, 9(6), 803-810

Kabeer, N. (2003). Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millenium Development Goals: A Handbook for Policy-makers and Other Stakeholders. Commonwealth Secretariat, CIDA, IDRC

Kanyagui, M. K. Sajithkumar, K. J. Velankar, Y. Mohan, R. Viswanathan, P. K. & Magnani, N. (2024). Livelihood Challenges Faced by Women in Rural India: Exploration of Solutions Using Participatory Action Research. Development in Practice, 34(4), 512-526.

Karlekar, Malavika. (2004). A Note on the Empowerment of Women. Indian Journal of Gender Studies, 11(2), 145-155

Kasoga, P. S. (2020). Microfinance Institutions and Women's Empowerment: Empirical Evidence in Tanzania. International Journal of Financial Services Management, 10(3), 190-216.

Kaur, M. Mishra, B. Singh, P. Singh, A. & Rathore, S. (2007). Empowerment of Rural Women: An Analysis of Constraints. Indian Research Journal of Extension Education, 7(2&3), 90-93.

Banik, R. & Bai, C. A. (2018). Women Empowerment Through Entrepreneurship with Special Reference to Vendors in Agartala. International Journal of Research in Social Sciences, 8(1), 712-719.

Kermani, M. NoghaniDokhtBahmani, M. & Baradarankashani, Z. (2018). A Qualitative Meta-Analysis of Two Decades of Research on the Empowerment of Rural and Urban Women in Iran. Women's Studies Sociological and Psychological, 16(2), 33-54. (In Persian)

Khademi, A. & Sadeghie Fasai, S. (2016). Meta-Analysis of Four Decades of Research in the Field of Women's Participation. Women's Studies Sociological and Psychological, 14(2), 34-70. (In Persian)

Booz & Company (2012). Empowering the Third Billion: Women and the World of Work in 2012. Coalition for Adolescent Girls.

Khan, A. Vashistha, N. & Siddique, R. A. (2017). Women Empowerment through Entrepreneurship for Their Holistic Development. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 7(2), 1-17.

Khosravi Pour, B. and Savari Membni, A. (2019). Empowerment and Employment of Rural Women in the Agricultural Sector and Its Impact on Food Security, Conference on National Production and Sustainable Employment, Challenges and Strategies, Boroujerd. (In Persian)

Kiani, S. S. & Abbasian, S. (2020). The Consequences of Tourism Development on Empowerment of Communities in Rural Areas (Case study: villages of central district of Natanz). Rural Research. 24(71). 339-367. (In Persian)

Cheston, S. & Kuhn, L. (2002). Empowering Women Through Microfinance. Draft, Opportunity International, 64.

Kord, B. & Abtin, A. (2013). Review the Factors Affecting on Development of Rural Entrepreneurship in Sistan and Baluchestan Province (With Focus on Developing Rural Growth Centers, Developing in Formation and Communication Technologies and Empowerment of Rural Women). Geography and Development. 11(32). 1-14. (In Persian)

Kumari, A. & Shankar, D. A. U. (2020). Rural Women Entrepreneurship in Tourism Sector: Findings from Case Studies. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 7(4), 835-843.

Kusugal, P. S. (2020). Women Empowerment through Self-Help Groups: An Empirical Study in Haveri District of Karnataka. Women Empowerment,

Kuumuori Ganle, J. Afriyie, K. and Yao Segbefia, A. (2015), Microcredit: Empowerment and Disempowerment of Rural Women in Ghana, World Development, 66, 335-34

Dutt, A. Grabe, S. & Castro, M. (2016). Exploring Links Between Women's Business Ownership and Empowerment Among Maasai Women in Tanzania. Analyses of Social Issues and Public Policy, 16(1), 363-386.

Longwe Sara H. (1991). Gender Awareness: the Missing Element in the Third World Development Project, a Chapter of “Changing Perceptions: Writing on Gender and Development”, by Wallace T. & March C.: OXFAM.

Malhotra, A. Schuler, S.R. & Boender, C. (2002). Measuring Women’s Empowerment as a Variable in International Development. Background Paper Prepared for the World Bank Workshop on Poverty and Gender. Washington, D.C.: International Center for Research on Women

Maru, L. & Chemjor, R. (2013). Microfinance Interventions and Empowerment of Women Entrepreneurs’ Rural Constituencies in Kenya. Research Journal of Finance and Accounting, 4(9), 84-95.

Ghasemi, Y. Azizi Mehdizadeh, H. (2020). How Rural Women Understand their Potential. Social Development, 14 (4), 1-30. (In Persian)

Mirzakhani, K. (2020). Sociological Study of Empowerment Strategies for Rural and Nomadic Women. Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 4 (45), 1-15. (In Persian)

Gholipour, A. & Rahimian, A. (2011). The Relationship Between Economic, Cultural and Educational Factors and the Empowerment of the Bread-winning Women. Social Welfare, 40(6), 111-120. (In Persian)

Mohammadi Yeganeh, B. Cheraghi, M. Ahmadi, K. (2014). Investigating the Effects of Microcredit on Economic Empowerment of Rural Poor, Case study: Ghani Biglou Rural District, Zanjan County. Journal of Geography and Development, 12 (35), 233-247. (In Persian)

Mohammadi, Y. Avatefi Akmal, F. & Zamiri Arasteh, M. (2020). The Rural Women Quality of Life; A function of Microfinance Quality and Individual Quality (Case studies of Kermanshah & Hamedan Counties). Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 51(3), 587-602. (In Persian)

Golkar Fard, M. (2019). Relationship Between Entrepreneurship and Empowerment Dimensions of Rural Women in Fars Province. Journal of Entrepreneurship and Agriculture, 6(11), 1-10. (In Persian)

Moher D, Soeken K, Sampson M, Ben-Porat L, Berman B. (2002). Assessing the Quality of Reports of Systematic Reviews in Pediatric Complementary and Alternative Medicine. BMC Pediatr.

Grade, I. I. & Palakkad, K. (2020). Role Of Mongers in the Socio-Economic Empowerment of Rural Women. Editorial Board, 9(2), 116.

Mousavi, M. & Ravankhah, F. (2016). Investigating the Relationship Between Various Welfare Systems and Women's Economic Empowerment. Social Psychological Studies of Women, 14 (1), 73-101. (In Persian)

Murthi, K. & Hammell, K. W. (2020). Choice’in Occupational Therapy Theory: A Critique from the Situation of Patriarchy in India. Scandinavian Journal of Occupational Therapy, 1-12.

Guvaju, S. & Sherpa, D. K. (2020). A Study of Impact of Microfinance on Women Empowerment in Nepal. context, 2(3).

Naderi Mehdi, K. & Vahdat Modab, H. (2014). Empowerment of Rural Women for Domestic Jobs, Third National Conference on Sustainable Rural Development, Hamedan. (In Persian)

Hazarika, B. & Goswami, K. (2016). Do Home-based Micro-Entrepreneurial Earnings Empower Rural Women? Evidence From the Handloom Sector in Assam. Asian Journal of Women's Studies, 22(3), 289-317.

Najafi Kani, A.A. Vesal, Z. (2015). The Role of Local Management in Empowering Rural Women (Case Study: South Astarabad Rural District of Gorgan). Human Settlement Planning Studies, 10 (30), 47-56. (In Persian)

Hung, A. Yoong, J. & Brown, E. (2012). Empowering Women through Financial Awareness and Education.

Naseri, S. Amin, H. C. Arayesh, M. B. & Poursaeed, A. (2020). Designing Employment-centered Empowerment Model for Rural Women Head of Households in Ilam Province with an Emphasis on their Professional Competencies. Revista Tempos E Espaços Em Educação, 13(32), 1-18.

Idrees, B. Ilyas, R. & Cheema, S. N. (2012). Role of Micro Credit in Women Empowerment in Pakistan. Academic Research International, 2(2), 464

Niknami, M. Bandrez, Z. & Samari, D. (2012). Economic Factors Affecting on Empowerment of memxers of Women Rural Cooperatives in Ilam province. Co-Operation and Agriculture, 23(11), 41-59. (In Persian)

Paul, I. Mandal, L. & Datta, S. (2018). Feasibility Study of the Small-Scale Poultry-Cum-Fish Farming in Homestead Ponds for Empowerment of Rural Women: A Case Study in the New Alluvial Zone of West Bengal, India. International Journal of Fisheries and Aquatic Studies, 6(3), 118-122.

Kabeer, N. (2003). Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millenium Development Goals: A Handbook for Policy-makers and Other Stakeholders. Commonwealth Secretariat, CIDA, IDRC

Pines, A.M. and Schwartz, D (2010). Now You See Them, Now You Don’t Gender Differences in Entrepreneurship, Journal of Managerial Psychology, 23, 811-32.

Preeti, Sh. & Shashi, K.V. (2008). Women Empowerment through Entrepreneurial Activities of Self-Help Groups. Indian Res. J. Ext. Edu. 8 (1).

Karlekar, Malavika. (2004). A Note on the Empowerment of Women. Indian Journal of Gender Studies, 11(2), 145-155

SAADI, H. Jalilian, S. & YAGHOUBI, F. A. (2014). The Influence of Home-based Businesses on Rural Women's Social Empowerment.

Kasoga, P. S. (2020). Microfinance Institutions and Women's Empowerment: Empirical Evidence in Tanzania. International Journal of Financial Services Management, 10(3), 190-216.

Saadi, H. Shaban, A.F. Latifi, H. Assessing the Economic and Social Empowerment of Rural Women Carpet Weavers and the Factors Affecting it (Case Study of Hamadan Province). Women in Development and Politics (Women's Research) 10 (2) 126-107. (In Persian)

Kaur, M. Mishra, B. Singh, P. Singh, A. & Rathore, S. (2007). Empowerment of Rural Women: An Analysis of Constraints. Indian Research Journal of Extension Education, 7(2&3), 90-93.

Sabir, R. I. & Majid, M. B. (2023). Factors Affecting Women Empowerment: A Micro Financing Perspective. Journal of Entrepreneurship and Business Venturing, 3(1). (In Persian)

Saeidi, M. Chaharsoughi Amin, H. Moumenihelali, H. Norouzi, A. & Vahedi, M. (2018). Investigating the Role of Micro-Credit Fund on the Economic Empowerment of Rural Women (A Case Study: Chardavol Township, Ilam Province). Women's Studies Sociological and Psychological, 15(4), 149-175. (In Persian)

Khademi, A. & Sadeghie Fasai, S. (2016). Meta-Analysis of Four Decades of Research in the Field of Women's Participation. Women's Studies Sociological and Psychological, 14(2), 34-70. (In Persian)

Sathiabama, K. (2010). Rural Women Empowerment and Entrepreneurship Development (No. id: 2475).

Khan, A. Vashistha, N. & Siddique, R. A. (2017). Women Empowerment through Entrepreneurship for Their Holistic Development. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 7(2), 1-17.

Sayydeh, T. Eshraghi Samani, R. & Poursaeed, A. (2017). The Role of Occupational Capability in the Self-reliance of Rural Women in Ilam County. Journal of Rural Research, 8(3), 554-571. (In Persian)

Sharma S, Gupta A (2017), The Everyday Lives and Coping Strategies of Women in Delhi; Discerning Roots of Psychological Empowerment-An Ethnographic Study, International Journal of Indian Psychology, 4(2), 12-19.

Sharma, P. & Varma, S. K. (2008). Women Empowerment Through Entrepreneurial Activities of Self-Help Groups. Indian Research Journal of extension education, 8(1), 46-51.

Sultana, A. M. (2011). Factors Effect on Women Autonomy and Decision-Making Power Wwithin the Household in Rural Communities. Journal of Applied Sciences Research, 7(1), 18-22.

Kumari, A. & Shankar, D. A. U. (2020). Rural Women Entrepreneurship in Tourism Sector: Findings from Case Studies. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 7(4), 835-843.

Suminah, S. & Anantanyu, S. (2020). Empowering Poor-Households Women on Productive Economy Bbusinesses in Indonesia. The Journal of Asian Finance, Economics, and Business, 7(9), 769-779.

Kusugal, P. S. (2020). Women Empowerment through Self-Help Groups: An Empirical Study in Haveri District of Karnataka. Women Empowerment,

Tarasi, Z., Karimzade, H. & Aghayari, H. M. (2019). Investigating Factors and Stimuli Affecting the Empowerment of Rural Women (Case Study: Zanjan County). Researches in Geographical Sciences. 19 (54), 237-257. (In Persian)

Kuumuori Ganle, J. Afriyie, K. and Yao Segbefia, A. (2015), Microcredit: Empowerment and Disempowerment of Rural Women in Ghana, World Development, 66, 335-34

Terry, G. (2009). No Climate Justice Without Gender Justice: An Overview of the Issues. Gender and Development, 17 (1), 5- 18.

Uduji, J. I. Okolo Obasi, E. N. & Asongu, S. A. (2019). Corporate Social Responsibility and the Role of Rural Women in Sustainable Agricultural Development in Sub–Saharan Africa: Evidence from the Niger Delta in Nigeria. Sustainable Development, 27(4), 692-703.

Ugbomeh, G. (2001). Empowering Women in Agricultural Education-for Sustainable Rural.

Maru, L. & Chemjor, R. (2013). Microfinance Interventions and Empowerment of Women Entrepreneurs’ Rural Constituencies in Kenya. Research Journal of Finance and Accounting, 4(9), 84-95.

Unanam, H. R. (2020). Impact of Women’s Economic Empowerment in Development: An Evaluation of Development Exchange Centre in Plateau State. International Journal of Gender and Women‟ s Studies, 8(1), 1-16

Mirzakhani, K. (2020). Sociological Study of Empowerment Strategies for Rural and Nomadic Women. Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 4 (45), 1-15. (In Persian)

Vukovic, D. B. Petrovic, M. Maiti, M. & Vujko, A. (2023). Tourism Development, Entrepreneurship and Women's Empowerment–Focus on Serbian Countryside. Journal of Tourism Futures, 9(3), 417-437.

World Bank. (2012). World Development Report: Gender Equality and Development.

Yaghoubi Farani A. Jalilian, S. (2015). Economic and Social Effects of Rural Women's Home Jobs in Islamabad-e-Gharb. Space Economics and Rural Development. 4 (12), 93-113. (In Persian)