اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اقتصاد فضا و توسعه روستایی

ارزیابی تأثیرات بهره برداری از معادن بر شاخص‌های اقتصادی و پایداری جمعیت روستایی مطالعه موردی: دهستان بوغداکندی- شهرستان زنجان

نویسندگان
مجتبی حکیمی 1
جمشید عینالی 2
حسین فراهانی 2
1 دانشگاه تهران
2 دانشگاه زنجان
10.61186/serd.13.49.3
چکیده
هدف: معادن یکی از منابع محیطی است که اولین و مهمترین نمود آن تأثیرات اقتصادی بوده و اثرات دیگر بدنبال آن حاصل می­گردد و اگر بدرستی مورد توجه و ارزیابی قرار گیرد سبب شکل­گیری زنجیره­ های ارزش­افزوده در سایر بخش­های اقتصادی و ایجاد زمینه ­ی دستیابی به اهداف توسعه پایدار می­ گردد. بدین جهت هدف از تحقیق حاضر شناخت اثرات بهره­برداری از معادن بر شاخص­ های اقتصادی و پایداری جمعیت روستایی دهستان بوغداکندی می­ باشد.

روش پژوهش: نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی-تحلیلی بوده و برای گردآوری اطلاعات و داده ­ها از روش ­های کتابخانه ­ای و میدانی شامل مشاهده (علنی و فردی)، مصاحبه (منظم) و پرسشنامه (بسته و طیفی) استفاده شده است. روایی صوری پرسشنامه از دیدگاه متخصصان بررسی شد و پایایی متغیرها از طریق ضریب آلفا­ی کرونباخ به میزان (0.802) محاسبه گردید. جامعه­ ی آماری تحقیق خانوارهای دهستان بوغداکندی است. طبق سرشماری سال 1395 مجموع خانوارهای ساکن در این روستاها 2227 خانوار است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه لازم جهت تکمیل پرسشنامه 314 مورد محاسبه شد. روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون­های آماری به صورت توصیفی (میانگین، توزیع فراوانی و انحراف معیار) و استنباطی (t تک نمونه­ای، پیرسون، کروسکال­والیس) انجام شده است.

یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان از وجود رابطه معنادار میان بهره­ برداری از معادن و شاخص­های اقتصادی دهستان داشته بگونه­ ای که میانگین عددی در شاخص­های اشتغال (3.229)، شاخص ­درآمد (3.132)، منابع طبیعی (3.393)، رفاه (3.431)، در سطح متوسط و شاخص پایداری جمعیت (2.763-) سرمایه (2.742-) در سطح پایینتر از متوسط قرار داشته است.

نتیجه‌گیری: سالنامه ­های آماری در سال­های (1395-1385) روند کاهشی جمعیت تمامی روستاهای مورد مطالعه بجز روستای سعیدکندی که نرخ رشد (0.9) درصد را تجربه کرده است، نشان می ­دهد. بنابراین بهره­برداری از منابع معدنی در منطقه اثرات مثبتی بر پایداری جمعیت نداشته است.

کلیدواژه‌ها
استان زنجان
اقتصاد روستایی
اقتصاد محلی
توسعه پایدار
معدن

عنوان مقاله English

Evaluation of the Effects of Mining Exploitation on Economic Indicators and Sustainability of the Rural Population Case Study: Bhogdakandi Rural District - Zanjan County

نویسندگان English

Mojtaba Hakimi 1
Jamsid Einali 2
Hosein Farahani 2
1 University of Tehran
2 University of Zanjan
چکیده English

Objective: Mining is a critical environmental resource, with its primary and most significant impacts being economic. Subsequent effects arise later and are dependent on proper consideration and evaluation. When managed effectively, mining can contribute to the formation of value-added chains in other economic sectors and lay the foundation for achieving sustainable development goals. This research aims to examine the effects of mining exploitation on the economic indicators and population stability of rural areas in Boghdakandi district.

Methods: The research is applied in nature, employing a descriptive-analytical methodology. Data collection utilized library and field methods, including: Observation (general and individual), Interviews (structured) and Questionnaires (closed and Likert scale). The questionnaire's face validity was assessed by experts, and its reliability was confirmed with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.802. The study’s statistical population comprised the households of Boghdakandi district, which, according to the 2015 census, included 2,227 households. Using Cochran's formula, the required sample size was calculated as 314 households. Data analysis involved both descriptive statistics (mean, frequency distribution, and standard deviation) and inferential statistical tests (One-sample T-test, Pearson Correlation, and Kruskal-Wallis test).

Results: The research findings reveal a significant relationship between mining exploitation and the economic indicators of the studied villages. Key results include:

Economic Indicators: Employment Index: Mean = 3.229; Income Index: Mean = 3.132; Natural Resources: Mean = 3.393; and Welfare: Mean = 3.431.

These values indicate a moderate impact of mining on economic indicators.


Population Stability: Population Stability Index: Mean = -2.763 and Capital Index: Mean = -2.742.

These indices are below average, suggesting that mining has had adverse effects on population stability.

Statistical yearbooks (2006–2016) highlight a declining population trend in all studied villages, except Saeed Kandi, which experienced a growth rate of 0.9%.

Conclusion: The study concludes that while mining exploitation in Boghdakandi district has moderately improved certain economic indicators (employment, income, natural resources, and welfare), it has had negative impacts on population stability and capital levels. The population decline observed across most villages underscores the inability of mining activities to positively influence long-term population stability. This suggests that while mining can contribute to economic growth in the short term, its sustainability requires more strategic management to balance economic benefits with social and demographic stability.

کلیدواژه‌ها English

Zanjan province
Rural Economy
local economy
sustainable development
mining
Auty, R. M. (2001). Resource abundance and economic development. OxfordUniversity Press. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1831530.
آجودانی، ربابه؛ و پورقهرمانی، بابک؛ (1398). سازوکارهای پیشگیری از بهره برداری غیرقانونی از معادن در ایران. پژوهشنامه بازرگانی، 24(93)، 195-220. https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_38466.html
Archibald, R., & Ritter,M. (2001). Canada:from fly-in, fly-out to mining metropolis .In: McMahon, G.,Rémy,F.(Eds.), Large Mines and the Community .Socioeconomic and Environmental Effects in Latin America, Canada and Spain. World Bank, Washington, DC.
احمدی، فرزاد؛ رستگار، شفق؛ و احمدی، روناک؛ (1396). بررسی پیامدهای ناشی از استخراج معادن و تحلیل میزان اثرگذاری آن بر تغییر معیشت مرتعداران (مطالعه موردی: مراتع شهرستان دهگُلان-استان کردستان). مرتع، 11(3)، 365-377. http://rangelandsrm.ir/article-1-510-fa.html
Atkinson, G., & Hamilton, K. (2003). Savings, growth and the resource curse hypothesis. World Development, Vol. 31. [DOI:10.1016/j.worlddev.2003.05.001]
حسین زاده، حسن؛ (1392). افزایش سهم معدن در تولید ناخالص داخلی، نهمین کنفرانس دانشجویی مهندسی معدن، دانشگاه بیرجند. . http://rangelandsrm.ir/article-1-510-fa.html
Arthur, F., Agyemang-Duah, W., Gyasi, R. M., Yeboah, J. Y., & Otieku, E. (2016). Nexus between artisanal and small-scale gold mining and livelihood in prestea mining region, Ghana. Geography Journal. http://dx.doi.org/10.1155/2015/493580 [DOI:10.1155/2015/493580]
سالنامه‌های آماری سال 1385-90-95، مرکز آمار ایران
Atienza, M., Lufin, M., & Soto, J. (2021). Mining linkages in the Chilean Copper Supply. Network and Regional Economic Development. Resources Policy, 70, 101154.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2018.02.013 [DOI:10.1016/j.resourpol.2018.02.013.]
صیادی، احمدرضا؛ و گیلانی، امید؛ (1384)، چشم‌انداز معدن‌کاری با مقیاس کوچک، بیست و چهارمین گردهمایی علوم زمین، تهران.https://civilica.com/doc/210271
Antoci, A., Russu, P., & Ticci, E. (2019). Mining and local economies: Dilemma between environmental protection and job opportunities. Sustainability, 11(22), 6244.
https://doi.org/10.3390/su11226244 [DOI:10.3390/su11226244.]
عینالی، جمشید؛ چراغی، مهدی؛ و بروکی میلان، عادل؛ (1393)، نقش راه در توسعه مناطق روستایی با تاکید بر تنوع فعالیت های اقتصادی (مطالعه موردی: دهستان چورزق در شهرستان طارم)، مجله پژوهش و برنامه ریزی روستایی، ۶ (۱۷)، ۱۹-۳۳. https://civilica.com/doc/663969
عباسی‎نژاد، الهام؛ (1388). زمین‎شناسی زیست محیطی، جلد اول، انتشارات دانشگاه پیام نور.
Botin, J. A. (Ed.). (2009). Sustainable management of mining operations. SME. play an important role in attracting and maintaining human settlements. Keywords: human settlements, population absorption, mine, GIS. https://oa.upm.es/5714/1/INVE_MEM_2009_70529.pdf
قنبری، اکرم؛ رحمانی‌فضلی، عبدالرضا؛ و عزیزپور، فرهاد؛ (1401) عوامل مؤثر بر بهره‌مندی از مزیت‌های جغرافیایی در فرایند توسعه پایدار نواحی روستایی مورد: شهرستان خرم‌آباد، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 11 (39)، 208-183. http://serd.khu.ac.ir/article-1-3807-fa.html
Bulte, E. H., Damania, R., & Deacon, R. T. (2005). Resource intensity, institutions, and development. World Development, 33, issue 7, 1029-1044. https://econpapers.repec.org/RePEc:eee:wdevel:v:33:y:2005:i:7:p:1029-1044. [DOI:10.1016/j.worlddev.2005.04.004]
نگهبان، سعی؛ اکبریان رونیزی، سعیدرضا؛ و کارگر شهرآبادی، زهرا؛ (1403) تحلیل اثرات استخراج معادن سنگ بر مناطق روستایی نمونه موردی: شهرستان خرم‌بید، مجله جغرافیا‌ و‌ روابط انسانی، 6 (4)، 358-376. https://www.gahr.ir/article_194920.html
Bole, D., Primož Pipan, & Blaž Komac. (2013). Cultural values and sustainable rural development: A brief introduction. Acta geographica Slovenica, 53(2). 67-370. http://dx.doi.org/10.3986/AGS53401 [DOI:10.3986/AGS53401]
نصیری، اکرم؛ و توکلی، جعفر؛ (1399) ارزیابی نقش استخراج معادن شهرستان قروه بر پایداری روستاهای پیرامونی، مجله جغرافیا و پایداری محیط، 36، 1-15. https://ges.razi.ac.ir/article_1591.html
Clark, A. L, & J. C. Clark, (1999). The new reality of mineral development: social and cultural issues in Asia and Pacific nations. Resources Policy, 25(3).189-196. https://ideas.repec.org/a/eee/jrpoli/v25y1999i3p189-196.html [DOI:10.1016/S0301-4207(99)00026-4]
ولی نیا، الهام؛ قادرمرزی، حامد؛ و مولایی هشجین، نصرالله؛ (1398). نقش فعالیت های معدنی در پایداری سکونتگاه‌های روستایی شهرستان قروه. اقتصاد فضا و توسعه روستایی. ۸ (۳۰)، ۶۳-۸۰. https://serd.khu.ac.ir/article-1-3421-fa.html
Eggert, R. G. (2001). Mining and Economic Sustainability: National Economies and Local Communities. World Business Council for Sustainable Development, Geneva, MMSD Report No. 19. https://www.iied.org/sites/default/files/pdfs/migrate/G00952.pdf
یاری، الهام؛ (1394). ارزیابی تأثیر بهره‎برداری از معادن بر توسعه منطقه پیرامون (مطالعه موردی شهرستان تکاب)، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران. https://elmnet.ir/doc/10999317-85502
Farahani, H., & Bayazidi, S. (2018). Modeling the assessment of socio-economical and environmental impacts of sand mining on local communities: A case study of Villages Tatao River Bank in North-western part of Iran. Resources Policy, 55, 87-95. [DOI:10.1016/j.resourpol.2017.11.001]
Auty, R. M. (2001). Resource abundance and economic development. OxfordUniversity Press. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1831530.
Gankhuyag, U., & Gregoire, F. (2018). Managing Mining for Sustainable Development. UNDP Bangkok Regional Hub and Poverty-environment Initiative Asia-pacific of UNDP and UN Environment. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/UNDP-MMFSD-HighResolution.pdf
Archibald, R., & Ritter,M. (2001). Canada:from fly-in, fly-out to mining metropolis .In: McMahon, G.,Rémy,F.(Eds.), Large Mines and the Community .Socioeconomic and Environmental Effects in Latin America, Canada and Spain. World Bank, Washington, DC.
Hota, P & Behera, (2016). Open cost mining and sustainable local likelihoods in Odisha, India, journal of miner econ, 29, 1-13. DOI:10.1007/s13563-016-0082-7 [DOI:10.1007/s13563-016-0082-7]
Atkinson, G., & Hamilton, K. (2003). Savings, growth and the resource curse hypothesis. World Development, Vol. 31. [DOI:10.1016/j.worlddev.2003.05.001]
Hilson, G., & Banchirigah, S. M. (2009). Are alternative livelihood projects alleviating poverty in mining communities? Experiences from Ghana. The Journal of Development Studies, 45(2), 172-196. DOI:10.1080/0022038080255305 [DOI:10.1080/00220380802553057]
Arthur, F., Agyemang-Duah, W., Gyasi, R. M., Yeboah, J. Y., & Otieku, E. (2016). Nexus between artisanal and small-scale gold mining and livelihood in prestea mining region, Ghana. Geography Journal. http://dx.doi.org/10.1155/2015/493580 [DOI:10.1155/2015/493580]
Hilson, G., & Garforth, C. (2013). Everyone now is concentrating on the mining: drivers and implications of rural economic transition in the eastern region of Ghana. The Journal of Development Studies, 49(3), 348-364. DOI:10.1080/00220388.2012.713469 [DOI:10.1080/00220388.2012.713469]
Atienza, M., Lufin, M., & Soto, J. (2021). Mining linkages in the Chilean Copper Supply. Network and Regional Economic Development. Resources Policy, 70, 101154.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2018.02.013 [DOI:10.1016/j.resourpol.2018.02.013.]
Kolstad, I., Wiig, A., & Williams, A. (2009). Mission improbable. Does petroleumrelated aid address the resource curse?. Energy Policy, 37 y:2009:i:3:p:954-965. https://ideas.repec.org/a/eee/enepol/v37y2009i3p954-965.html [DOI:10.1016/j.enpol.2008.09.092]
Antoci, A., Russu, P., & Ticci, E. (2019). Mining and local economies: Dilemma between environmental protection and job opportunities. Sustainability, 11(22), 6244.
https://doi.org/10.3390/su11226244 [DOI:10.3390/su11226244.]
Lawson, E. T., & Bentil, G. (2014). Shifting sands: changes in community perceptions of mining in Ghana. Environment, development and sustainability, 16(1), 217-238. DOI: doi 10.1007/s10668-013-9472-y [DOI:10.1007/s10668-013-9472-y]
Botin, J. A. (Ed.). (2009). Sustainable management of mining operations. SME. play an important role in attracting and maintaining human settlements. Keywords: human settlements, population absorption, mine, GIS. https://oa.upm.es/5714/1/INVE_MEM_2009_70529.pdf
Loayza, N., & Rigolini, J. (2016).The local impact of mining on poverty and inequality: evidence from the commodity boom in Peru. World Development. 84, 219-234. DOI: 10.1016/j.worlddev.2016.03.005 [DOI:10.1016/j.worlddev.2016.03.005]
Bulte, E. H., Damania, R., & Deacon, R. T. (2005). Resource intensity, institutions, and development. World Development, 33, issue 7, 1029-1044. https://econpapers.repec.org/RePEc:eee:wdevel:v:33:y:2005:i:7:p:1029-1044. [DOI:10.1016/j.worlddev.2005.04.004]
Mancini, L., & Sala, S. (2018). Social impact assessment in the mining sector: Review and comparison of indicators frameworks. Resources Policy, 57, 98-111. [DOI:10.1016/j.resourpol.2018.02.002]
Bole, D., Primož Pipan, & Blaž Komac. (2013). Cultural values and sustainable rural development: A brief introduction. Acta geographica Slovenica, 53(2). 67-370. http://dx.doi.org/10.3986/AGS53401 [DOI:10.3986/AGS53401]
McMahon, G., & Moreira, S. (2014). The Contribution of the Mining Sector to Socioeconomic and Human Development. Extractive industries for development series;no. 30. https://hdl.handle.net/10986/18660
Clark, A. L, & J. C. Clark, (1999). The new reality of mineral development: social and cultural issues in Asia and Pacific nations. Resources Policy, 25(3).189-196. https://ideas.repec.org/a/eee/jrpoli/v25y1999i3p189-196.html [DOI:10.1016/S0301-4207(99)00026-4]
Miller, E. Vanmegan, K. & Buys, L. (2012). Diversification for sustainable development in rural an regional Australia. How local community leaders conceptualize the impacts and opportunities from agriculture, tourism and Ming, Rural society, 22, 2-16. http://dx.doi.org/10.5172/rsj.2012.22.1.2 [DOI:10.5172/rsj.2012.22.1.2]
Eggert, R. G. (2001). Mining and Economic Sustainability: National Economies and Local Communities. World Business Council for Sustainable Development, Geneva, MMSD Report No. 19. https://www.iied.org/sites/default/files/pdfs/migrate/G00952.pdf
Power, T. M. & Power, D. S. (2019). The Social Costs of Mining on Rural Communities: A Report Prepared for Friends of the Chilkat and Klehini Rivers, Power Consulting Incorporated Missoula, Montana.https://static1.squarespace.com/static/571f8d69d51cd4590b8328fa/t/5d6f36781f0e4c0001145b5a/1567569534257/Power+Report.pdf
Farahani, H., & Bayazidi, S. (2018). Modeling the assessment of socio-economical and environmental impacts of sand mining on local communities: A case study of Villages Tatao River Bank in North-western part of Iran. Resources Policy, 55, 87-95. [DOI:10.1016/j.resourpol.2017.11.001]
Sachs, Jeffery D., Warner, Andrew. (1995). Natural resource abundance and economic growth. Harvard Institute for International Development, Development Discussion, 517. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w5398/w5398.pdf [DOI:10.3386/w5398]
Gankhuyag, U., & Gregoire, F. (2018). Managing Mining for Sustainable Development. UNDP Bangkok Regional Hub and Poverty-environment Initiative Asia-pacific of UNDP and UN Environment. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/UNDP-MMFSD-HighResolution.pdf
World Bank. (2001). World development report 2001: Attacking poverty. NewYork, Oxford University Press. https://hdl.handle.net/10986/11856
Hota, P & Behera, (2016). Open cost mining and sustainable local likelihoods in Odisha, India, journal of miner econ, 29, 1-13. DOI:10.1007/s13563-016-0082-7 [DOI:10.1007/s13563-016-0082-7]
Widana, A. (2019). The Impacts of Mining Industry: Socio-Economics and Political Impacts. Available at SSRN 3423562. https://ssrn.com/abstract=3423562 [DOI:10.2139/ssrn.3423562]
Hilson, G., & Banchirigah, S. M. (2009). Are alternative livelihood projects alleviating poverty in mining communities? Experiences from Ghana. The Journal of Development Studies, 45(2), 172-196. DOI:10.1080/0022038080255305 [DOI:10.1080/00220380802553057]
Hilson, G., & Garforth, C. (2013). Everyone now is concentrating on the mining: drivers and implications of rural economic transition in the eastern region of Ghana. The Journal of Development Studies, 49(3), 348-364. DOI:10.1080/00220388.2012.713469 [DOI:10.1080/00220388.2012.713469]
Kolstad, I., Wiig, A., & Williams, A. (2009). Mission improbable. Does petroleumrelated aid address the resource curse?. Energy Policy, 37 y:2009:i:3:p:954-965. https://ideas.repec.org/a/eee/enepol/v37y2009i3p954-965.html [DOI:10.1016/j.enpol.2008.09.092]
Lawson, E. T., & Bentil, G. (2014). Shifting sands: changes in community perceptions of mining in Ghana. Environment, development and sustainability, 16(1), 217-238. DOI: doi 10.1007/s10668-013-9472-y [DOI:10.1007/s10668-013-9472-y]
Loayza, N., & Rigolini, J. (2016).The local impact of mining on poverty and inequality: evidence from the commodity boom in Peru. World Development. 84, 219-234. DOI: 10.1016/j.worlddev.2016.03.005 [DOI:10.1016/j.worlddev.2016.03.005]
Mancini, L., & Sala, S. (2018). Social impact assessment in the mining sector: Review and comparison of indicators frameworks. Resources Policy, 57, 98-111. [DOI:10.1016/j.resourpol.2018.02.002]
McMahon, G., & Moreira, S. (2014). The Contribution of the Mining Sector to Socioeconomic and Human Development. Extractive industries for development series;no. 30. https://hdl.handle.net/10986/18660
Miller, E. Vanmegan, K. & Buys, L. (2012). Diversification for sustainable development in rural an regional Australia. How local community leaders conceptualize the impacts and opportunities from agriculture, tourism and Ming, Rural society, 22, 2-16. http://dx.doi.org/10.5172/rsj.2012.22.1.2 [DOI:10.5172/rsj.2012.22.1.2]
Power, T. M. & Power, D. S. (2019). The Social Costs of Mining on Rural Communities: A Report Prepared for Friends of the Chilkat and Klehini Rivers, Power Consulting Incorporated Missoula, Montana.https://static1.squarespace.com/static/571f8d69d51cd4590b8328fa/t/5d6f36781f0e4c0001145b5a/1567569534257/Power+Report.pdf
Sachs, Jeffery D., Warner, Andrew. (1995). Natural resource abundance and economic growth. Harvard Institute for International Development, Development Discussion, 517. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w5398/w5398.pdf [DOI:10.3386/w5398]
World Bank. (2001). World development report 2001: Attacking poverty. NewYork, Oxford University Press. https://hdl.handle.net/10986/11856
Widana, A. (2019). The Impacts of Mining Industry: Socio-Economics and Political Impacts. Available at SSRN 3423562. https://ssrn.com/abstract=3423562 [DOI:10.2139/ssrn.3423562]

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405