اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اقتصاد فضا و توسعه روستایی

عوامل مؤثر بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی در روستاهای شهرستان همدان

نویسندگان
1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 کارشناس ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده
تغییر کاربری اراضی از چالش­ های مهم بخش کشاورزی در قرن 21 است. دراین راستا هدف اصلی تحقیق حاضر شناسایی عوامل مؤثر در تغییر کاربری اراضی کشاورزی روستایی در شهرستان همدان به عنوان یک قطب کشاورزی است که با مسئله تغییر کاربری اراضی مواجه است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی است و ماهیت توصیفی- تحلیلی دارد. برای گرد آوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایش میدانی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کارشناسان سازمان‌های کشاورزی شهرستان همدان بوده که به روش تمام شماری (حجم کل برابر 90 کارشناس ) انتخاب گردید. ابزار تحقیق پرسشنامه‌ای است که روایی آن با توجه به مبانی نظری و کسب نظر از کارشناسان فن و پایایی آن به وسیله آلفای کرونباخ (90/0) تأیید گردید. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از تحلیل عاملی اکتشافی در قالب نرم افزار SPSS/20 استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی پنج عامل را به عنوان علل گرایش به تغییر کاربری اراضی کشاورزی شناسایی نمود که عبارتند از: توسعه نیافتگی کشاورزی، اقتصادی نبودن بخش کشاورزی، ضعف اطلاعات و اجرای نادرست برنامه­های عمران روستاها، توسعه شهرها و تمایل جوانان به مشاغل غیرکشاورزی در شهرها که در مجموع 232/59 درصد از متغیرهای تغییر کاربری را تبیین نموده است. همچنین، با افزایش جاذبه بخش کشاورزی برای کشاورزان و سرمایه­گذاران این بخش، اجرای دقیق سیاست­های توسعه روستایی با تأکید بر حفظ کاربری اراضی، افزایش جاذبه و کاهش دافعه زندگی روستایی برای جوانان و مدیریت ساخت و ساز در اراضی کشاورزی به عنوان خانه دوم می‌توان از گرایش کشاورزان به تغیر کاربری اراضی کشاورزی جلوگیری نمود.
کلیدواژه‌ها

- Beinat, E., Nijkamp, P. (1997). land use planning an sustainable development, Research Memorandum. Vrije University. Amsterdam.
- Brown, D., Johnson, K., Loveland, R., Theobald, D. (2005). Rural Land-Use Trends in the Conterminous United States, 1950-2000. 1-14.
- Caldas, M., Simmons, C., Walker, R., Perz, S., Aldrich, S., Pereira, R., Leite, F. and Arima,E. (2010). Settlement Formation and Land Cover and Land Use Change: A Case Study in theBrazilian Amazon. Journal of America Latin Geography, 9(1), 125-144.
- Heimlich, R. (2001). Development & beyond the urban fring: impacts on agrcuiture. http://www.ets.usdagovpblicationagoutlookaug2001.
- Jansen, M., Digregorio, A. (2002). Parametric land cover and land-use classifications as tools for environmental change detection. Agriculture, Ecosystems and Environment, 91,89–100
- Lopez, E., Boco, G., Menduza, M., Valezquez, A. and Aguirre Rivera, J. R. (2006). Peasant emigration and land-use change at the watershed level: A GIS-based approach in Central Mexico, https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.elsevier-9d6609af-e585-3dbe-ae93-bb01c896ca14
- Mcloughlint. J. b. (1973). Urban and regional planning a system approach. New York: Praeger publishers.
- Sali, G. (2012). Agricultural Land Consumption in Developed Countries. International Association of Agricultural Economists Triennial Conference, Brazil, 18-24 August, 2012
- Suwanwerakamtorn, R., Chanthaluecha, C. (2012). Correlation analysis of factors influencing changes in land use in the lower Songkhram river basin, the Northeast of Thailand. The 33th Asian Conference on Remote Sensing, Pattaya, Thailand
دوره 7، شماره 24 - شماره پیاپی 24
تابستان 1397
صفحه 211-226

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405