اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اثرات تنوع بخشی اقتصاد روستایی بر تاب‌آوری معیشت روستاییان در دهستان رادکان شهرستان چناران

نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
چکیده
اقتصاد روستاییان دارای آسیب­پذیری بالایی است و با کوچکترین تغییرات دچار مشکلات اقتصادی و اجتماعی متعددی می‌شود. روستاییان عمدتاً دارای فعالیت­های کشاورزی تک ساختی هستند که با دگرگونی در آن و تنوع­بخشی فعالیت­های اقتصادی موجب افزایش انعطاف­پذیری و کاهش آسیب­پذیری روستاییان می‌گردد. هدف این مطالعه، بررسی میزان تأثیر تنوع بخشی اقتصادی بر تاب‌آوری مردم مناطق روستایی بوده است. ناحیه مورد مطالعه دهستان رادکان شهرستان چناران بوده است. برای تعیین جامعه آماری نمونه در روستاهای مورد مطالعه از فرمول کوکران با میزان خطای 07/0 استفاد شد که تعداد 202 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شده است. برای تجزیه و تحلیل داده­های جمع آوری شده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون همبستگی پیرسون، تی تک نمونه ای، رگرسیون خطی ساده ) در نرم افزار SPSS و در نهایت از سیستم استنتاج فازی در محیط نرم افزار متلب (MATLAB) استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد متغیر وابسته ویژگی اقتصادی با آماره پیرسون 119/0 و ویژگی اجتماعی با آماره پیرسون 256/0 با متغیر مستقل (تنوع شغلی) دارای رابطه مستقیم اما با شدت ضعیف بوده است. با استفاده از آزمون T نتایج گویای آن است که شاخص‌های متغیر تاب آوری در وضعیت مناسبی قرار دارد. همچنین بین شاخص­های تاب­آوری (اقتصادی و اجتماعی) با متغیر تنوع شغلی رابطه معناداری وجود دارد، روستاهای مورد مطالعه در دهستان رادکان از جمله رادکان، موچنان، قیاس آباد، حکیم آباد، خریج، مغان، زینگر، گوارشگان، بهمن جان علیا و قزلحصار از لحاظ تأثیر تنوع بخشی اقتصادی بر تاب­آوری روستایی در وضعیت متفاوتی نسبت به هم قرار دارد.
کلیدواژه‌ها

- Arouri, M., & Ben Youssef, A., & Nguyen, C. (2015). Natural Disasters, Household Welfare and resilience evidence from rural Vietnam, GREDEG working paper No .03, PP 1-39.
- Berkes, F., & Ross, H. (2013). Community resilience: toward an integrated approach. Society & Natural Resources, Vol 26, Issue 1, PP 5-20.
- Brugere, C., & Lingard, J. (2003). Irrigation Deficits and Farmers' Vulnerability in Southern, India, Agricultural Systems, Vol 77, Issue 1, July 2003, PP 65–88.
- Fleming, A. R., Ysasi, N. A., Harley, D. A., & Bishop, M. L. (2018). Resilience and Strengths of Rural Communities. In Disability and Vocational Rehabilitation in Rural Settings, Springer, Cham, PP 117-136.
- Gaillard, j. Ch. (2007). Resilience of traditional societies in facing natural hazards, disaster, prevention and management, Vol. 16, Issus: 4, PP 522-544.
- Huang, x, Li, H, Zhang, x, Zhang, xi. (2018). Land use policy as an instrument of rural resilience – The case of land withdrawal mechanism for rural homesteads in China, Ecological Indicators, No 87, PP 47-55.
- Lire Erasdo(the word bank) .(2006). income diversification in zimbadwe: welfaer implications from urban and rural areas, World Bank Policy Research Working Paper 3964, July 2006.
- Rand D. Canger & Katherine J. canger. (2002). Resilience in Midwestern Families: Selected Findings from the First Decade of a Prospective, Longitudinal Study, journal of marriage and family. PP 361-373.
- Thomas, R.J. (2008). Opportunities to reduce the vulnerability of dryland farmers in Central and West Asia and North Africa to climate change, Agricultural Ecosystems and Environment, Vol. 126, Issues 1–2, June 2008, PP. 36–45.
- Wilson, G.A, Hu, zh, Rahman, S. (2018). Community resilience in rural China: The case of Hu Village, Sichuan Province, Journal of rural studies, vo 60, pp 130-140.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405