اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اقتصاد فضا و توسعه روستایی

اثربخشی هدفمندی یارانه ها برکیفیت زندگی روستاییان مورد: روستاهای بخش احمدآباد شهرستان مشهد 

نویسندگان
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
در مباحث جدید توسعه پایدار، تأکید عمده بر توسعه انسانی است که این مهم جز از راه سیاست­گذاری­های مبتنی بر مباحث مربوط به تخصیص کارآمدتر منابع که خود از مباحث عمده عدالت اجتماعی است، امکان­پذیر نیست. از جمله سیاست‌های دولت در تحقق این امر، طرح هدفمندی یارانه­ها است. با توجه به اینکه مبنای این طرح، حمایت از اقشار آسیب­پذیر و بهبود کیفیت زندگی آنها است، مطالعه حاضر به سنجش اثربخشی یارانه­ها بر کیفیت زندگی روستاییان بعد از اجرای مرحله اول طرح هدفمندی یارانه­ها پرداخته است. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی و طرح تحقیق شبه پانل است. واحد تحلیل 245 خانوار روستایی در روستاهای بخش احمدآباد شهرستان مشهد است. کیفیت زندگی خانوارهای روستایی در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی- محیطی به کمک 18 مؤلفه و 62 متغیر در دو مقطع زمانی قبل و بعد از مرحله اول طرح هدفمندی در طیف لیکرت مورد بررسی قرار گرفت. روایی پرسشنامه به وسیله تحلیل عاملی تأییدی(05/0 Sig. ≤ ، 87/0 = (Kaiser-Meyer تأیید گردید و پایایی آن به وسیله آلفای کرونباخ 87/0 مطلوب تشخیص داده شد. نتایج نشان داد که میانگین کیفیت زندگی خانوارهای روستایی در بعد اجتماعی از 17/3 به 69/2 و در بعد اقتصادی از 79/2 به 45/2 و در بعد محیطی کالبدی از 06/3 به 84/2 و در سازه کیفیت زندگی از 3 به 54/2 در پایان مرحله اول طرح هدفمندی یارانه­ها کاهش یافته است. در واقع طرح هدفمندی یارانه­ها نتوانسته است در بهبود کیفیت زندگی خانوارهای روستایی مؤثر باشد. اگر چه میانگین کیفیت زندگی در ابعاد مورد بررسی قبل از طرح هدفمندی پائین­تر از حد متوسط ارزیابی بوده است، اما پس از اجرای طرح هدفمندی، میانگین کیفیت زندگی و ابعاد آن نسبت به قبل از اجرای طرح هدفمندی کاهش داشته است.
کلیدواژه‌ها

Ansari, V., Salami, H., & Veeman, T. (2014). Distributional consequences of subsidy removal from agricultural and food industry sectors in Iran: A price-based SAM analysis. Journal of Agricultural Science and Technology, 16(1), 1-19.
Epley, D. & Menon, M (2008). A Method of Assembling Cross-sectional Indicators into a Community Quality of Life, Soc Indic Res, 281-296.
Guillaume, M. D. M., Zytek, M. R., & Farzin, M. M. R. (2011). Iran: The chronicles of the subsidy reform (No. 11-167). International Monetary Fund.
Hassanzadeh, E. (2012). Recent developments in Iran’s energy subsidy reforms. Policy Brief. International Institute for Sustainable Development.
Lu, S., Lin, Y. T., Vikse, J. H., & Huang, C. C. (2013). Effectiveness of social welfare programmes on poverty reduction and income inequality in China. Journal of Asian Public Policy, 6(3), 277-291.
Maghsoudi, N., & Tohidy Ardahaey, F. (2012). Targeting subsidies considering the applied models in Iran. International Journal of Business and Social Science, 3(7).
Reza Farzin, M., Guillaume, D. M., & Zytek, R. (2011). Iran-The Chronicles of the Subsidy Reform. IMF Working Papers, 1-28.
Siddig, K., Aguiar, A., Grethe, H., Minor, P., & Walmsley, T. (2014). Impacts of removing fuel import subsidies in Nigeria on poverty. Energy Policy, 69, 165-178.
Van Kamp, I., Leidelmeijer, K., Marsman, G., & de Hollander, A. (2003). Urban environmental quality and human well-being: Towards a conceptual framework and demarcation of concepts; a literature study. Landscape and Urban Planning, 65, 5-18. 

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405